Γράφει ο Γιώργος Α. Λεονταρίτης
Η πριγκίπισσα Ειρήνη, η μικρότερη αδελφή τού τέως βασιλέως Κωνσταντίνου και της βασιλίσσης Σοφίας της Ισπανίας, απεβίωσε σε ηλικία 83 ετών, την ημέρα τής τελέσεως τού τριετούς μνημοσύνου τού Κωνσταντίνου. Η ταφή της έγινε στο Νεκροταφείο Τατοΐου, όπου έχουν ταφεί ο αδελφός της και οι γονείς της. Ας ξεφύγουμε σήμερα από την πολιτική επικαιρότητα και να μιλήσουμε λίγο, για την Ειρήνη.
Την γνώρισα πριν από χρόνια – γύρω στο 2006 – στην «Εταιρεία των φίλων τού Λαού». Η Εταιρεία αυτή, έκανε εκδηλώσεις για εθνικά θέματα, και έτυχε να μιλήσω κι εγώ σε τιμητική βραδιά, για την μνήμη τού Στρατάρχου Παπάγου. Πρόεδρος τής Εταιρείας, ήταν ο καθηγητής Νικ. Μπρατσιώτης, ένας εξαίρετος επιστήμονας, που είχε παλαιούς δεσμούς με την βασιλική οικογένεια. Προσκεκλημένη σε εκδηλώσεις τής Εταιρείας, ήταν και η Ειρήνη.
Μας συνέστησε ο Μπρατσιώτης, και στις δύο – τρεις συναντήσεις που είχα με την πριγκίπισσα, εκείνος φρόντισε να μας διαθέσει το γραφείο του, για να συζητήσουμε άνετα, χωρίς την παρουσία άλλων. Η Ειρήνη, ήταν πολύ απλή στους τρόπους της, ευγενική και πρόσχαρη. Αισθανόταν ευχαρίστηση στην κουβέντα μας, όταν διεπίστωσε πόσα εγνώριζα για την οικογένειά της. Το δημοσιογραφικό μου ενδιαφέρον, με έσπρωξε να έχω κάποιες αφηγήσεις της, για όσα έζησε.
Όχι πολλά πράγματα βέβαια, αλλά κι αυτά ήσαν χρήσιμα εφ’ όσον αποτελούσαν προσωπικές της αναμνήσεις. Θυμόταν έντονα τα παιδικά της χρόνια, τότε που ζούσε ανέμελα με την οικογένειά της στο ανάκτορο τού Τατοΐου. Μου είπε: «Ναι, ήταν όμορφη εποχή. Τις ελεύθερες ώρες, μαζευόμασταν στο δωμάτιο τού πατέρα μου, για να φλυαρήσουμε και να συζητήσουμε διάφορα θέματα. Είχε σημασία για όλους μας να γνωρίζουμε, τι σκεφτόταν και τι επιθυμούσε ο πατέρας να κάνουμε. Εκείνος, όμως, ποτέ δεν επέβαλε την γνώμη του.
Αντίθετα, μας άφηνε ν’ αναπτύσσουμε τις ιδέες και τα ενδιαφέροντά μας, με τον τρόπο που ο καθένας προτιμούσε. Αγαπούσε τις ασκήσεις του ανοιχτού χώρου. Έκανε ιππασία, έπαιζε ρακέτα και τένις, κολυμπούσε και χαιρόταν την φύση. Στα μεταγενέστερα χρόνια, οπότε διέθετε λιγότερο χρόνο, απολάμβανε να περιποιείται τα δέντρα, στο δάσος που περιέβαλε το σπίτι μας. Σε κανένα δεν επιτρέψαμε ποτέ, να κυνηγήσει στο κτήμα μας… Ο πατέρας πίστευε πως εκεί, ανάμεσα στην οικογένειά του, τα ζώα έπρεπε να είναι ασφαλή, και να βρίσκουν πραγματικό καταφύγιο…».
Όταν θυμόταν το Τατόΐ , η φωνή της φανέρωνε νοσταλγία. «Το Τατόϊ» η εξοχική μας κατοικία, ήταν ένα απλό σπίτι χτισμένο – όπως ασφαλώς θα ξέρετε – από τον παππού και την γιαγιά τού πατέρα μου, τον βασιλέα Γεώργιο και την βασίλισσα Όλγα. Το κτήμα είχε καεί δύο φορές: Μία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όταν οι γονείς μου επέστρεψαν από την Αίγυπτο, εγώ ήμουν τεσσάρων ετών. Είχα δει το απελπισμένο βλέμμα τού πατέρα μου, μπροστά σε κατεστραμμένες πλευρές τού κτήματος, και του είπα με παιδική αφέλεια, αλλά και σοβαρότητα: «Μην στενοχωριέσαι μπαμπά, γι’ αυτό φταίει μόνο ο πόλεμος…».
Συγκινημένος, αλλά και διασκεδάζοντας ο πατέρας, με ρώτησε: «Ξέρεις τι είναι ο πόλεμος, Ειρήνη»; Κι εγώ, με όλη την παιδική μου αφέλεια, του απήντησα: «Ο πόλεμος μπαμπά, είναι η… γυναίκα του Μουσολίνι…»»! Την ρώτησα για τα σχολικά της χρόνια. «Κι εγώ και η Σοφία, συμπληρώσαμε τις σπουδές μας με μία Ελληνίδα καθηγήτρια υψηλής μορφώσεως, η οποία μας εδίδαξε αρχαία ελληνικά, φιλολογία, Ιστορία, τέχνη, αρχαιολογία…». Έμεινε λίγο σιωπηλή, και πρόσθεσε: «Αγαπούσα πολύ το πιάνο. Νομίζω ότι αυτό το ταλέντο, το κληρονόμησα από τον πατέρα μου. Αγαπημένος του συνθέτης, ήταν ο Μπαχ. Για όλους μας, η μουσική ήταν η ζωή μας.
Σε κάθε δωμάτιο έπαιζε ένα γραμμόφωνο, και συχνά, από τα ανοιχτά παράθυρα, ο «Μεσσίας» τού Χαίντελ ακουγόταν ως μακριά στο δάσος. Ποτέ δεν χορταίναμε ν’ ακούμε αυτό το κομμάτι. Η μουσική μάς ξεκούραζε. Και ως πιανίστα, είχα δασκάλα την Τζίνα Μπαχάουερ…». Δεν είχαμε χρόνο για να πούμε περισσότερα. Αυτά ήσαν λίγα π’ όσα θυμάμαι απ’ εκείνες τις συναντήσεις μας. Κάποιο πρωΐ, η Ειρήνη πήγε στο Μοναστηράκι, στο μαγαζί μιάς αγαπημένης μου φίλης, της Έλσας, που έχει παλαιοπωλείο, και όσα προσελκύουν τους τουρίστες. Αγόρασε κάποια πράγματα που της άρεσαν. Η φίλη μου τής προσέφερε δώρα και φωτογραφήθηκε μαζί της. Από τότε, εκείνη η φωτογραφία στολίζει το μαγαζί της. Η Ειρήνη έμενε μόνη σ’ ένα μικρό διαμέρισμα, σε μία πάροδο τής λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας.
Εμφανιζόταν πάντα διακριτικά με λίγα φιλικά της πρόσωπα, σε κάποιες καφετέριες. Χωρίς ποτέ να ανακατευτεί στα πολιτικά, έζησε τις θύελλες που γνώρισε ο αδελφός της, και γεύτηκε την άγρια πολεμική φανατισμένων εχθρών. Μετά το αποτυχημένο αντικίνημα τού Κωνσταντίνου, τον Δεκέμβριο του 1967, θυμόταν τις τραγικές ώρες, όταν δίπλα στον αδελφό της και την οικογένειά τους, έφυγαν από την Καβάλα με αεροπλάνο για την Ρώμη, μέσα σε μία ηλεκτρισμένη νύχτα καταιγίδας. Όταν οι ρόδες εκείνου τού «Γκρούμαν Γκολφ Στρημ» άφησαν το έδαφος κι άρχισαν να σηκώνονται στον αέρα, από κάτω τους γκρεμιζόταν ένας θρόνος.
Στην στιλπνή από την βροχή και τα φώτα άσφαλτο τού διαδρόμου απογειώσεως, εγράφετο ο δραματικός επίλογος μίας δυναστείας, που με μικρά χρονικά διαλείμματα, εβασίλευσε στην Ελλάδα ενάμιση αιώνα. Μετά την Μεταπολίτευση, οι πρώην υποστηρικτές τού Κωνσταντίνου, του εγύρισαν τα νώτα. Να θυμίσουμε, ότι το 1969, οι Παν. Κανελλόπουλος και Γ. Μαύρος, ενεργούντες ως εκπρόσωποι των δύο μεγάλων πολιτικών κομμάτων, της ΕΡΕ και Ενώσεως Κέντρου, είχαν υπογράψει συμφωνία συνεργασίας, στην οποία έθεσαν το Πολιτειακό, κατά διαφορετικό τρόπο από την Συντακτική Πράξη τής Μεταπολιτευτικής κυβέρνησης.
Οι δύο αρχηγοί ετόνιζαν, ότι ήσαν έτοιμοι να σχηματίσουν κυβέρνηση μετά την πτώση τού στρατιωτικού καθεστώτος, και θα οδηγούσαν την χώρα σε εκλογές, «εντός τού πλαισίου τού Πολιτεύματος τής Βασιλευομένης Δημοκρατίας»! Στο Μεταπολιτευτικό δημοψήφισμα, η υπόθεσις τής βασιλείας εγκατελείφθη. Αφέθη αδέσποτος και ανυποστήρικτος. Οι βουλευτές της Ν.Δ. δεν είχαν το δικαίωμα να εκφράσουν δημοσίως την γνώμη των. Κατόπιν τούτου, ο αγών υπήρξε άνισος. Φανατισμένοι και κατευθυνόμενοι «αντιμοναρχικοί» προέβαιναν σε ασχημίες και τραμπουκισμούς, ενώ οι οπαδοί τής βασιλευομένης, σιωπούσαν. Έξω από τα γραφεία της εφημερίδας «Ελεύθερος Κόσμος» τού Σάββα Κωνσταντόπουλου, που υπεστήριζε τον Κωνσταντίνο, αφιονισμένοι «διαδηλωτές» εμούτζωναν το κτίριο και εκσφενδόνιζαν ό,τι είχαν πάνω τους.
Οι πυροβολαρχίες τής δημαγωγίας και του κιτρινισμού, έφθαναν σε σημείο παρακρούσεως. Η συζήτηση για την μορφή τού Πολιτεύματος, είναι πάντα χρήσιμη, αλλά σε πολιτισμένο επίπεδο. Προτερήματα και τρωτά υπήρχαν και στις δύο μορφές. Σφάλματα διέπραξαν και βασιλείς, αλλά και Πρόεδροι Δημοκρατίας απογοήτευσαν. Ο φανατισμός έφθασε σε σημείο, ώστε κυβέρνηση τού ΠΑΣΟΚ να υποστηρίζει με μίσος την απαράδεκτη υπερβολή, για αφαίρεση της ελληνικής ιθαγένειας, στα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Εζήτησε τα μέλη αυτής της οικογένειας, να στερηθούν των πολιτικών τους δικαιωμάτων, ως Ελλήνων πολιτών.
Η παράκρουση εγκεφάλων, είχε εισχωρήσει στην πολιτική μας ζωή. Τώρα, ευτυχώς όλα αυτά επέρασαν. Ο Κωνσταντίνος πικραμένος και με κλονισμένη υγεία, το μόνο που είχε ζητήσει, ήταν να τον θάψουν στους τάφους των προγόνων του, στο Τατόι. Δίπλα του, ήδη αναπαύεται, και η αδελφή του Ειρήνη…
Υ.Γ.: Όσοι θέλουν να διαβάσουν περισσότερα για εκείνη την εποχή, μπορούν να προμηθευθούν το βίβλο μου «Το τέλος της Βασιλείας», από τις Εκδόσεις «ΠΕΛΑΣΓΟΣ» τού κ. Ιω. Γιαννάκενα.
