Γράφει ο Ζαχαρίας Π. Γεωργούσης
Έντονος διχασμός, πολύ-φ(ο)νικές συζητήσεις και διαιρετικοί διάλογοι για το μέλλον της ιστορικής Μονής Αγίας Αικατερίνης επικρατούν εντός και εκτός των μελών της Σιναϊτικής Αδελφότητας, ενώ οι πολλαπλές διαφωνίες φαίνεται να δυσκολεύουν την επίτευξη μιας τελικής διακρατικής συμφωνίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο.
Το βαρύ κλίμα πάνω από την μοναστική κοινότητα επιβάρυνε και η ασθένεια του νέου ηγουμένου της Ι.Μονής, Συμεών, ο οποίος(εξελέγη και χειροτονήθηκε το φθινόπωρο του 2025) μαζί με το ηγουμενο-συμβούλιο εμφανίζονται εμφανίζονται ιδιαίτερα διστακτικοί για να βάλουν την τελική υπογραφή στη διαμορφωθείσα συμφωνία με την Αίγυπτο.
Η κρίσιμη εκκρεμότητα στον Αιγυπτιακό Άρειο Πάγο σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και την ακίνητη περιουσία της Ι. Μονής Αγ. Αικατερίνης τοποθετείται χρονικά στις 24 Οκτωβρίου 2026 έπειτα από προηγούμενες αναβολές.
Υπό το βάρος των γενικευμένων αντιδράσεων και του φόβου για απώλεια περιουσιακών στοιχείων της Μονής, η Αδελφότητα ζήτησε νέα προθεσμία (μέχρι την προσεχή εβδομάδα), γεγονός που έχει «κολλήσει» τη διαδικασία.
Στο παρασκήνιο έχουν, ήδη, αρχίσει να διαρρέουν ακόμη και σενάρια για πιθανή αλλαγή στην ηγουμενία ή αποχώρηση του ηγουμένου Συμεών, προκειμένου να ξεπεραστεί το αδιέξοδο!
Πολιτικά στελέχη όπως η Ρένα Δούρου και ο Παύλος Πολάκης συνιστούν ψυχραιμία και προειδοποιούν για κίνδυνο απώλειας της κυριότητας ή άνευ όρων παράδοσης τμημάτων της περιουσίας της Μονής στο αιγυπτιακό κράτος, ζητώντας την άμεση δημοσιοποίηση των όρων της συμφωνίας από το Υπουργείο Εξωτερικών.
«Με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ελληνική κυβέρνηση τα τελευταία δύο χρόνια σε σχέση με τη Μονή Σινά, υπάρχει περίπτωση να έχουμε μια άνευ όρων παράδοση κυριότητας στην Αίγυπτο και σε οικονομικά συμφέροντα» επισημαίνει η Πρόεδρος της Κ.Ο του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Μονής.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Παύλος Πολάκης δήλωσε στη Βουλή ότι δεν έχει οριστεί καμία επίσημη ημερομηνία εκδίκασης στις 24 Οκτωβρίου (όπως διαδίδεται) από τον Αιγυπτιακό Άρειο Πάγο για την υπόθεση της Μονής Σινά.
Μάλιστα, κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση και τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, ότι ασκούν εκβιαστικές πιέσεις στους μοναχούς για να υπογράψουν μια μυστική συμφωνία με την Αίγυπτο, εκμεταλλευόμενοι το φόβητρο ανύπαρκτων ή ψεύτικων δικαστικών αποφάσεων. Παράλληλα, κατήγγειλε ότι η Αιγυπτιακή Δημοκρατία έχει σταματήσει να ανανεώνει τις βίζες των μοναχών, ενώ άφησε αιχμές ότι η στάση της κυβέρνησης συνδέεται με ευρύτερα επιχειρηματικά συμφέροντα και ενεργειακά έργα (όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου GREGY).
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις αιγυπτιακές απαιτήσεις και την εσωστρέφεια των μοναχών, ενώ η Αντιπολίτευση την κατηγορεί για άσκηση εκβιαστικών πιέσεων με «κρυφή ατζέντα»
Στο πλευρό της Μονής Σινά
Παρά το γεγονός ότι το μοναστήρι του Όρους Σινά είναι συνταγματικά Αυτόνομο, έχει σχηματιστεί ένα ισχυρό, συμπαγές μέτωπο στήριξης της συμφωνίας από την ανώτατη Ορθόδοξη Ιεραρχία, η οποία θεωρεί ότι το κείμενο κατοχυρώνει τη συνέχεια και τα δικαιώματα του μοναστηριού. Η Τριανδρία στήριξης αποτελείται από: α) τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, β) τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο(υπό τη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται κανονικά η Μονή και ο οποίος παραδοσιακά χειροτονεί τον εκάστοτε Αρχιεπίσκοπο Σιναίου) και γ) τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο
Οι τρεις Προκαθήμενοι στηρίζουν τη διπλωματική φόρμουλα συμβιβασμού, εκτιμώντας ότι περαιτέρω κωλυσιεργία από τους μοναχούς ενδέχεται να εκληφθεί από το Κάιρο ως υπαναχώρηση, ανοίγοντας τον δρόμο για δυσμενείς δικαστικές αποφάσεις.
Το δικαστικό χρονικό της κρίσης
Η γενική αιγυπτιακή νομοθεσία και η ειδική αιγυπτιακή νομοθεσία για το Σινά που εισήχθη το 1983, όταν επανήλθε στην αιγυπτιακή κυριαρχία, τροφοδότησαν τη φαρέτρα του αιγυπτιακού Πρωτοδικείου.
Σύμφωνα με αυτές, τα μνημεία-ακόμη και τα θρησκευτικά- ανήκουν στο κράτος, ενώ απαγορεύεται σε οποιονδήποτε μη αιγύπτιο υπήκοο και σε ξένες νομικές οντότητες που ελέγχονται από ξένους υπηκόους να κατέχουν γεωργική γη. Εξαίρεση για τους Αιγυπτίους δεν αποτελεί το Σινά, του οποίου όλες οι ερημικές γαίες και οι φυσικά προστατευόμενες περιοχές ανήκουν αποκλειστικά στο κράτος, το οποίο μπορεί να παραχωρεί τη χρήση ή εκμετάλλευσή τους υπό κρατική εποπτεία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Γι’ αυτό και το Πρωτοδικείο, όχι μόνο αναγνώρισε την κυριότητα του αιγυπτιακού δημοσίου, αλλά ζήτησε την κατεδάφιση όλων των κτισμάτων που είχαν ανεγείρει οι μοναχοί και δεν ήταν χαρακτηρισμένα ως μνημεία. Επιπλέον, ζήτησε την έξωσή τους από την ίδια τη μονή και καθόρισε την καταβολή υψηλής αποζημίωσης στο αιγυπτιακό κράτος για την παράνομη κατοχή και χρήση της περιουσίας του.
Η Σιναϊτική Αδελφότητα προσέφυγε στο Εφετείο της Ισμαηλίας, το οποίο εφάρμοσε την αιγυπτιακή νομοθεσία με έναν πιο φιλικό για τη Μονή τρόπο, καθώς αναγνώρισε την ισχύ των συμβολαίων της για τις γεωργικές εκτάσεις, ενώ για τους χώρους λατρείας αναγνώρισε ότι αν και είναι μνημεία τελούν υπό διαρκή χρήση από τους μοναχούς οπότε αυτοί έχουν το δικαίωμα να εξακολουθήσουν να τους χρησιμοποιούν. Ωστόσο, όλα δείχνουν έωλα και η Ι.Μονή, την οποία σεβάστηκε ο Προφήτης Μωάμεθ και προικοδότησε με οχυρωματικά έργα ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός κινδυνεύει στην καλύτερη περίπτωση να μετατραπεί σε μουσείο και στη χειρότερη με… λουκέτο!
