Του Κωνσταντίνου Ι. Βαθιώτη
Πριν από αρκετό καιρό περιήλθε στην κατοχή μου ένα σπάνιο βιβλίο του 1940 γραμμένο για τον μέγιστο εθναπόστολο και εθνομάρτυρα, τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, την μνήμη του οποίου τιμά η Εκκλησία μας στις 24 Αυγούστου.
Συγγραφέας του βιβλίου αυτού με τον τίτλο «Κοσμάς ο Αιτωλός» είναι ο Φάνης Μιχαλόπουλος,(1) ο οποίος στον πρόλογό του επισημαίνει ότι ο Άγιος Κοσμάς ήταν «ο επικεφαλής της μυστικής χορείας των ηρώων» που συνέβαλαν στην «ηθική αναγέννηση και την πολιτική αποκατάσταση της Ελλάδος», με άλλα λόγια: στην «λευτεριά του πνεύματος από τα δεσμά της αμάθειας» και στην «λευτεριά από τα σίδερα της τυραννίας».
Ο συγγραφέας εκφράζει για την εποχή του το παράπονο ότι, παρά την κολοσσιαία δράση του Αγίου Κοσμά υπέρ της Ελλάδος και της Ορθοδοξίας, η μεν «νεοελληνική ιστορία σχεδόν τον αγνόησε και τον αδίκησε», η δε «πολιτεία τον περιφρόνησε».
Αν ζούσε σήμερα ο Φάνης Μιχαλόπουλος θα πικραινόταν ακόμη πιο πολύ, αφού θα διεπίστωνε ότι ο Άγιος Κοσμάς βάλλεται λυσσαλέα από Έλληνες συγγραφείς. Ένας εξ αυτών είναι ο Χ.Ε. Μαραβέλιας, ο οποίος πριν από έναν χρόνο εξέδωσε βιβλίο με τίτλο «Κοσμάς ο Αιτωλός. Σπουδή στην ιδεολογία του ραγιδισμού» (εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2025).
Μάλιστα, ήδη στην εισαγωγή του αιρετικού βιβλίου του (σελ. 17), ο Μαραβέλιας αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό «μνημείο ελληνικής φιλολογίας» που χρησιμοποιεί ο Φάνης Μιχαλόπουλος σε σχέση με την γλώσσα του Αγίου Κοσμά (ο Μαραβέλιας φαίνεται να έχει πρόβλημα μέχρι και με την αγιότητα του Πατροκοσμά, αφού στο βιβλίο του τον αναφέρει απλώς «Κοσμά»!).(2)
Δεν είναι, όμως, η κατάλληλη στιγμή να ελέγξουμε τους αιρετικούς ισχυρισμούς του Μαρβέλια, αλλά να αναδείξουμε κάποια ωραία σημεία από το βιβλίο του Μιχαλόπουλου, τα οποία είναι άκρως επίκαιρα και ψυχωφελή, ενώ, παράλληλα, δικαιώνουν την εντύπωση που εδώ και καιρό έχουν πολλοί σχηματίσει για τον κόσμο μας, δηλ. ότι είναι ανάποδος και ψεύτικος.
ΑΝΑΠΟΔΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Στο απόσπασμα που ακολουθεί ο Φάνης Μιχαλόπουλος έχει επιλέξει χωρία από τις Διδαχές του Αγίου Κοσμά, όπου αποτυπώνεται η ορθή-χριστιανική προσέγγιση των πραγμάτων, προς την οποία η στείρα-εγκόσμια οπτική αποδεικνύεται ανάποδη και, κατά τούτο, απολύτως παραπλανητική.
Η αρχή του ανάποδου κόσμου για την ανθρωπότητα εντοπίζεται στο προπατορικό αμάρτημα:
Άπαξ και οι Πρωτόπλαστοι αρνήθηκαν την ευκολία και την ασφάλεια του Παραδείσου, εμπιστευόμενοι το αντίθεο ψευδοαφήγημα του αρχιπροπαγανδιστή διαβόλου (και «πατέρα του ανάποδου κόσμου»(3) που τους πούλησε το παραμύθι ότι μπορούν να γίνουν θεοί χωρίς τον Θεό, τα πάντα αντεστράφησαν.
Πρωτίστως: η αθανασία τους μετεράπη σε θνητότητα και το δώρο της ευκολίας και της ασφάλειας δίπλα στον Δημιουργό τους μετεβλήθη σε κατάρα καθημερινής δυσκολίας και ανασφάλειας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι σύγχρονοι προπαγανδιστές προσπαθούν να δελεάσουν τους ανθρώπους προβάλλοντας διαρκώς το σύνθημα «γρήγορα – εύκολα – σίγουρα».
Αν διαφυλάξουμε στο μυαλό μας αυτήν την διαπίστωση και πορευόμαστε με πυξίδα τον εύρημα του ανάποδου κόσμου, τότε δεν πρέπει να εκπλαγούμε από την παραίνεση του Αγίου Κοσμά να χαιρόμαστε όταν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τον μάταιο τούτον κόσμο.
Ο υπό του Αγίου Κοσμά παραλληλισμός του κόσμου μας με φυλακή από την οποία ελευθερωνόμαστε όταν πεθαίνουμε λειτουργεί ως ένα πνευματικό κλειδί χάρη στο οποίο μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε το ανάποδο της πραγματικότητας.
Εκείνο για το οποίο θα πρέπει να ανησυχούμε είναι αν, μετά την Τελική Κρίση της Δευτέρας Παρουσίας, θα βρεθούμε στην σωστή πλευρά της Ιστορίας (δηλ. «ἐν τόπῳ φωτεινῷ»), και, επιπλέον, αν στην ίδια πλευρά θα βρεθούν και τα αγαπημένα μας πρόσωπα.
Σημαντική είναι και η αναφορά του Αγίου Κοσμά στην εποχή του κατακλυσμού του Νώε, προς την οποία ομοιάζει πολύ η τρέχουσα εποχή της τρίτης δεκαετίας του 21ου (απατ)αιώνα.
Όπως σήμερα οι μαζάνθρωποι χλευάζουν όσους τολμούν να αναρωτιούνται μήπως διανύουμε προχωρημένη φάση εσχάτων χρόνων με επικείμενη την εμφάνιση του Αντιχρίστου (προσοχή: μετά τον κατακλυσμό του Νώε εδόθη Άνωθεν η υπόσχεση ότι αντίστοιχη θεϊκή επέμβαση δεν θα υπάρξει), έτσι και τότε, άπαντες περιγελούσαν τον Νώε που προειδοποιούσε για τον κατακλυσμό λόγω της συσσωρευμένης αμαρτίας.
Αξιοποιώντας την κρατούσα ορολογία που μας έχει επιβάλει ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της νεοταξίτικης ελίτ, ο Νώε ήταν «συνωμοσιολόγος»!
Κι επειδή πλέον έχουμε καταλάβει πολύ καλά ότι η ρετσινιά του «συνωμοσιολόγου» είναι η πονηρή άμυνα για κάθε συνωμότη, ο «συνωμοσιολόγος» Νώε, όπως συμβαίνει και στις περισσότερες περιπτώσεις των σύγχρονων «συνωμοσιολόγων», βγήκε αληθινός!
Στην συνέχεια παρατίθενται τα χωρία των Διδαχών που είναι συσχετίσιμα με τον ανάποδο κόσμο, όπως τα επέλεξε ο Φάνης Μιχαλόπουλος:
Αυτός ο κόσμος είναι ωσάν μια φυλακή· πότε πρέπει να χαίρεται ο άνθρωπος; όταν εμπαίνει εις την φυλακήν ή όταν ελευθερώνεται από την φυλακή; Μου φαίνεται, όταν εμπαίνει εις την φυλακήν, τότε πρέπει να κλαίη και να λυπάται, και όταν εξέρχεται από την φυλακήν, τότε πρέπει να χαίρεται.
Ο Κοσμάς πίστευε και δίδασκε την κοσμογονία, όπως μας τη παρασταίνει η Παλαιά Γραφή. Με φράσεις ποιητικώτατες μας εξιστορεί την ιστορίαν των αγγέλων, «των πυρίνων και αύλων πνευμάτων, όπως είναι και η ψυχή μας, που χαίρονται και ευφραίνονται την δόξαν του Θεού και την άπειρη καλοκαγαθίαν του».
Ύστερα μιλεί για τον Εωσφόρο και την πτώση του από τα ουράνια εξ αιτίας της περηφάνειάς του και τελευταία για τη δημιουργία του ανθρώπου και τη ζωή του στον Παράδεισο. «Ο Θεός ύστερα έκανε και ένα Παράδεισο, ευμορφότατο κατά την ανατολή γεμάτον από φυτά, δέντρα, λουλούδια και χορτάρια, όλον χαρά και ευφροσύνη εκεί δεν ήτον ποτέ ούτε πείνα, ούτε δίψα, ούτε κρύο, ούτε ζέστη, ούτε κανένα άλλο πράγμα λυπηρόν και τους έβαλε τον Αδάμ και την Εύα εκεί μέσα να κατοικούν και να χαίρωνται πάντοτε ωσάν άγγελοι στολίζοντάς τους και με τα επτά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος».
Αλλ’ ο Πειρασμός εφθόνησε τη θεία τους ευτυχία κι’ ο Κοσμάς ύστερα μας διηγιέται την αμαρτία τους και την έξοδό τους από τον Παράδεισο, αφ’ ότου αρχίζουν τα βάσανα του κόσμου κι ο καθημερινός θάνατος των ανθρώπων. Ο Κοσμάς στο ζήτημα του θανάτου είναι ηρωικός. Δεν θέλει να κλαίμε τους αποθαμένους, αλλά να τους μακαρίζουμε, πούφυγαν από το κόσμο τούτο. Ούτε οι γυναίκες δεν πρέπει να λυπούνται, αλλά να παραδειγματίζωνται από τη ματαιότητα της ζωής. Στην έκτη διδαχή του λέει τα εξής για το θάνατο:
«Αυτός ο κόσμος είναι ωσάν μια φυλακή· πότε πρέπει να χαίρεται ο άνθρωπος; όταν εμπαίνει εις την φυλακήν ή όταν ελευθερώνεται από την φυλακή; Μου φαίνεται, όταν εμπαίνει εις την φυλακήν, τότε πρέπει να κλαίη και να λυπάται, και όταν εξέρχεται από την φυλακήν, τότε πρέπει να χαίρεται. Έτσι, αδελφοί μου, να μη λυπάσθε διά τους αποθαμένους. Να μαζεύεσθε όλοι μικροί και μεγάλοι και να τον στοχάζεστε καλά τον αποθαμμένον, διότι καλλίτερος διδάσκαλος δεν είναι άλλος από τον θάνατον. Αμή να μην κλαίετε τους αποθαμένους, διότι βλάπτετε τον εαυτό σας. Και όσαις γυναίκες φορείτε λερωμένα ρούχα διά τους αποθαμμένους να τα βγάλετε. Όταν γεννώμεθα τότε πρέπει να κλαίωμεν και όταν πεθαίνωμεν να χαιρώμεθα. Και μάλιστα να μη κλαίετε διά τα μικρά παιδιά, όπου είναι ωσάν άγγελοι μέσα εις την Παράδεισον. Ο ύπνος τι είναι; Μικρός θάνατος και ο θάνατος μεγάλος ύπνος».
Τελειώνοντας τη Διδαχή του συνώψιζε τα καθήκοντα και τα χρέη των χριστιανών στα κυριώτερα, τα εξής:
«Καλότυχοι εκείνοι, οπού τραβούν εδώ θλίψαις και βάσανα και ταλαίπωροι εκείνοι οπού έχουν όλαις ταίς ανάπαυσαις και διασκέδασαις και τρων και πίνουν ξέγνοιαστα. Εκείνοι βέβαια θέλουν πάθει ωσάν εκείνοι εις τον καιρόν του κατακλυσμού του Νώε, οπού έκαμναν όμοια και εκείνος ο ευλογημένος ο Νώε τους έλεγε τι κάνετε άνθρωποι, παύσατε από τα κακά και από τας αμαρτίας, διατί εβαρέθη ο Θεός και έχει να σας καταποντίση και αυτοί τον περιγελούσαν οπού τον έβλεπαν οπού έφτιανε την Κιβωτόν και δεν τον επίστευαν, έως οπού αρχίνησε ο καταποντισμός και άνοιξαν οι καταρράκται του ουρανού και έβρεξε σαράντα ημέρες και σαράντα νύκταις και ανέβη το νερόν δεκαπέντε πήχες υψηλότερα απ’ όλα τα βουνά και επνίγη ο κόσμος όλος και δεν εγλύτωσε τίποτες ούτε άνθρωπος, ούτε ζώον παρά ο Νώε με την φαμελιάν του, οπού ήταν μέσα εις την Κιβωτόν· τότε όλοι το κατάλαβαν το κακόν τους, μα τι το όφελος, δεν ήταν ελπίδα σωτηρίας, όταν έπρεπε να αφήσουν τα κακά τους και να μετανοήσουν δεν ήθελαν, διά τούτο επνίγησαν εις τον κατακλυσμόν και έλαβον κακόν θάνατον...
Διά τούτο αδελφοί μου, σας παρακαλώ διά την αγάπην του Χριστού μας, όσον εμπορείτε να προσέχετε καλά να φυλάγετε τας εντολάς του Θεού: να μην κλέπτετε, να μην φονεύετε, να μην πορνεύεσθε, να μην κάνετε όρκους, να μην ψευδομαρτυράτε, να μην συκοφαντείτε, να μην κατατρέχεσθε και ζηλεύεσθε ένας τον άλλον, να μην στολίζεσθε το κορμί, οπού αύριον θα γίνη βρώμα και δυσωδία και θα το φάγουν τα σκουλήκια, αλλά να στολίζετε την ψυχήν σας, οπού είναι αθάνατη και τιμιωτέρα απ’ όλα του κόσμου. Τούτο σας παραγγέλνω και ο ουρανός να κατέβη κάτω και η γη να ανέβη απάνω, και όλος ο κόσμος να χαλάση, καθώς μέλλει να χαλάση, σήμερον, αύριον να μη σας μέλλη τι έχει να κάμη ο Θεός. Το κορμί σας ας το καύσουν, ας το τηγανίσουν, τα πράγματά σας, ας τα πάρουν, μη σας μέλλει. Δώσετέ τα δεν είναι ιδικά σας. Ψυχή και Χριστός σας χρειάζονται. Αυτά τα δύο όλος ο κόσμος να πέση δεν ημπορεί να σας τα πάρη, εκτός και τα δώσετε με το θέλημά σας. Αυτά τα δύο να τα φυλάγετε, να μην τα χάσετε».
ΨΕΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Φυσικά, εφόσον ο κόσμος μας είναι ανάποδος, δεν μπορεί παρά να είναι και ψεύτικος, αφού από την γέννησή μας μαθαίνουμε εσφαλμένως να λυπούμαστε όταν πληροφορούμαστε τον θάνατο ενός δικού μας ανθρώπου, να οργιζόμαστε κατά του (δήθεν) άδικου Θεού όταν μαθαίνουμε ότι σκοτώθηκαν μικρά παιδιά, να φροντίζουμε το σώμα μας και όχι την ψυχή μας κ.λπ.
Βεβαίως, το μεγαλύτερο ψέμα είναι ότι μπορούμε να γίνουμε θεοί χωρίς τον Θεό και, εσχάτως, το φοβερό ψέμα των μετανθρωπιστών ότι μπορούμε να επιτύχουμε την απολεσθείσα εξαιτίας του προπατορικού αμαρτήματος αθανασία μέσω της τεχνολογίας, συνδέοντας τον εγκέφαλό μας με την μηχανή-υπολογιστή!
Εφόσον, λοιπόν, ψεύτικος είναι ο κόσμος στον οποίο ζούμε, κατά λογική αναγκαιότητα υπάρχει ένας άλλος κόσμος, ο οποίος είναι αληθινός και εκεί μπορούμε να ζήσουμε όχι προσωρινά αλλά αιώνια.
Αλίμονο, όμως, αν πρέπει να ζήσουμε αιώνια όχι «εν τόπω φωτεινώ» αλλά «εν τόπω σκοτεινώ». Και επειδή δεν γνωρίζουμε ποτέ την ώρα απελευθερώσεώς μας από την εγκόσμια φυλακή του ψεύτικου κόσμου, θα πρέπει, με τα λόγια του Αγίου Κοσμά, να είμαστε «πάντα έτοιμοι και διορθωμένοι».
Το παράθεμα των Διδαχών του Αγίου Κοσμά από το βιβλίο του Φάνη Μιχαλόπουλου που εμπεριέχει τον όρο «ψεύτικος κόσμος» είναι το ακόλουθο:
Ερχόμενος πιο κάτω στα κοινωνικά καθήκοντα των χριστιανών έλεγε:
«Να κάμετε ελεημοσύναις, όσο σας δίνει το χέρι σας και ξεχωριστά στους ιδικούς, όταν τους βλέπετε στενοχωρημένους και πικραμένους, να τους βοηθάτε και τους παρηγορήτε και λόγω και έργω και πάντοτε να ευγαίνη από το στόμα σας λόγος γλυκός μέλι, κι όχι φαρμάκι. Ακόμη να έχετε τον θάνατον εις την ενθύμησίν σας και να φοβάσθε να μην τύχη και σας έλθει έξαφνα. Διά τούτο να είσθε πάντα έτοιμοι και διορθωμένοι. Έπειτα, αν έλθη ο θάνατος, καλώς να σας έλθη, να σας αναχωρήση από τούτον τον ψεύτικον κόσμον και να σας πηγαίνη εις τον αληθινόν και αιώνιον κόσμον, οπού τέλος ποτέ δεν έχει».
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
-
Ο Φάνης Μιχαλόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1901 και σπούδασε νομικά χωρίς ποτέ να ακολουθήσει το επάγγελμα του δικηγόρου. Υπήρξε ιστορικός, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Από πολύ νέος δημοσίευσε φιλολογικά και ιστορικά μελετήματα. Το πρώτο του βιβλίο κυκλοφόρησε το 1930 με τίτλο «Τα Γιάννενα και η νεοελληνική αναγέννησις 1648/1820». Ακολούθησαν τα βιβλία «Ρήγας ο Βελεστινλής» (1930), «Διονύσιος Σολωμός» (1931), «Ο Παπαδιαμάντης» (1933) και πολλά άλλα. Από τις σημαντικότερες εργασίες του είναι αυτή για τον Κοσμά τον Αιτωλό τον οποίο αντιμετώπισε ως έναν από τους μεγαλύτερους δασκάλους του σκλαβωμένου γένους. Πέθανε το 1960. Πηγή: https://greekarchivesinventory.gak.gr/index.php/m
-
Επικριτικές αναφορές σε βάρος του Φ. Μιχαλόπουλου υπάρχουν σε διάφορα σημεία του βιβλίου του Μαραβέλια. Πέραν τούτου, έκπληκτος ο αναγνώστης διαβάζει στην σελ. 37 τα εξής:
«Όταν ο ίδιος ο Ιησούς του Ιωσήφ, ο λεγόμενος Χριστός, άλλως το 1/3 του Θεού των χριστιανών, έχει διαψευσθεί σε καίριες διαβεβαιώσεις και προφητείες του, αντιλαμβάνεται κανείς τι μπορεί να ισχύει για τους μετά Χριστόν προφήτες»!
-
Γι’ αυτό, άλλωστε, αναποδογύρισε και η σημασία της λέξης «Εωσφόρος», που πλέον χρησιμοποιείται για να δηλώσει εκείνον που φέρει το σκότος και όχι το φως («Σκοτοφόρος»)!
