Δεν διαφέρουν οι Ισλαμιστές

Πολύ συντομα, τα ονομαζόμενα «ελληνοτουρκικά ζητήματα» θα βρεθούν στο επίκεντρο της δημοσιότητος, καθώς επίκειται η επίσκεψις του Τ. Ερντογάν στην Αθήνα – περίπου στα μέσα Μαΐου. Ούτω πως καλό και χρήσιμο είναι ο Αναγνώστης να συγκεντρώσει ωρισμένες σκέψεις, γνώσεις και παρατηρήσεις σε ό,τι αφορά τα επισυμβάινοντα, τελευταίως, στην εξ Ανατολών γείτονα, προκειμένου να γνωρίσει καλλλίτερα ποιον θα έχουμε απέναντί μας και καλλίτερα ας λέμε ποια κατάστασι της Τουρκίας θα συζητήσουμε. Επί παντός του επιστητού σε ό,τι μας αφορά, εννοείται. Λοιπόν…

Προηγουμένως, όμως, σκόπιμο θεωρείται να επισημανθεί μία πλάνη: Τα εθνικά μας συμφέροντα επ’ ουδενί πρέπει να συνδυάζονται ξεχωριστά με τον Ισλαμισμό και τον Κεμαλισμό. Δεν είναι οι κυβερνώντες ισλαμιστές καλύτεροι ή χειρότεροι από τους κεμαλιστές. Όσον αφορά στα ελληνοτουρκικά και στην Κύπρο, οι εξαγγελίες και οι θέσεις αμφοτέρων των πλευρών είναι εξ ίσου σωβινιστικές και εξ ίσου ανθελληνικές.

Ας μην πέφτουμε λοιπόν στην παγίδα να θεωρούμε ότι επειδή στους κεμαλιστές εντάσσονται οι Τούρκοι στρατιωτικοί είναι κατ’ ανάγκην πλέον επιθετικοί και πλέον επικίνδυνοι. Απεναντίας, ακριβώς επειδή είναι στρατιωτικοί, γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τους λόγους για τους οποίους θα πρέπει να αποφύγουν μια θερμή αναμέτρηση. Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει, βεβαίως, να φοβόμαστε απερισκεψίες, πάντοτε.

Θα ήταν σφάλμα να χαρακτηρίσουμε συλλήβδην και ελαφρά τη καρδία ως ισλαμιστικές όλες τις δυνάμεις, τις οποίες έχει συσπειρώσει η Κυβέρνησις Ερντογάν.

Ο μόνος συνεκτικός τους παράγων είναι η αντίθεσις προς το κεμαλικό κατεστημένο. Όμως έχουν αναδειχθή δύο κυρίαρχες τάσεις, οι οποίες απ’ ό,τι φαίνεται συγκλίνουν τον τελευταίο καιρό και, έχουν διαμορφώσει μια συμμαχία ικανή να αντιπαρατεθή στον κεμαλισμό, παρά την κυριαρχία του επί του στρατιωτικού και διοικητικού μηχανισμού της χώρας.

Πρόκειται για την ισλαμική πλευρά που εκπροσωπείται από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Τ. Ερντογάν και την νεο-οθωμανική πλευρά που εκπροσωπείται από τον υπουργό Εξωτερικών Νταβούτογλου.

Μία απλή αναδρομή στην Ιστορία, θα μας θυμήση ότι οι Οθωμανοί σουλτάνοι ήσαν ταυτοχρόνως και οι διάδοχοι του χαλιφάτου, της κληρονομιάς του προφήτου Μωάμεθ, κατά μία απλουστευτική, όσο και περιεκτική ερμηνεία. Συνεπώς, υπάρχουν ισχυροί ιστορικοί δεσμοί που προδιαγράφουν την σύμπνοια των δύο αυτών πλευρών.

Για την ώρα και όσο η αντιπαράθεσις με τους κεμαλιστές είναι σε εξέλιξη, μπορούμε να μην ανησυχούμε ιδιαιτέρως. Σενάρια όπως η λεγόμενη «εξαγωγή» της κρίσεως δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα.

Όσο είναι απασχολημένοι με τις εσωτερικές τους αντιπαραθέσεις δεν θα ασχοληθούν μαζί μας. Απλώς θα φροντίζουν να διατηρούν τα κεκτημένα τους, χωρίς να υποχωρήσουν ούτε χιλιοστό στις διεκδικήσεις τους. Άλλωστε, όπως προαναφέραμε, στα ελληνοτουρκικά υπάρχει σύμπνοια όλων.

Θα μας συνέφερε ίσως να εκμεταλλευθούμε την κατάσταση και να προσπαθήσουμε να πιέσουμε τα πράγματα σε αυτή τη χρονική συγκυρία. Δυστυχώς, όμως, η μέχρι τούδε συμπεριφορά μας δεν εγγυάται ότι είμαστε εις θέσιν να σχεδιάσουμε και να φέρουμε εις πέρας περιτέχνους διπλωματικούς ελιγμούς που θα οδηγήσουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Οπότε, είναι προτιμότερο να αφήσουμε τους κεμαλιστές και τους ισλαμιστές – νεο-οθωμανιστές να αποδυναμωθούν όσο το δυνατόν περισσότερο από την σταδιακώς οξυνομένη μεταξύ τους διαμάχη. Αν μη τι άλλο, θα κερδίσουμε χρόνο.

Το μόνο που πρέπει να διατηρούμε στο μυαλό μας είναι ότι ενδεχομένη ανατροπή της ισχύος των κεμαλιστών κάθε άλλο παρά θα αμβλύνη την στάσι της Τουρκίας απέναντί μας.

Οι νεο-οθωμανιστές είναι εξ ίσου επεκτατιστές, αλλά πολύ πιο ευέλικτοι και ως εκ τούτου πολύ πιο επικίνδυνοι. Το μοντέλο τους δεν είναι ο παντουρκισμός, αλλά η «πολυπολιτισμικότης» του οθωμανισμού. Ο κίνδυνος είναι πραγματικός και άμεσος. Αυτόν πρέπει να ετοιμαζόμαστε να αντιμετωπίσουμε.

ΣΩΤΗΡΗΣ ΖΑΦΕΙΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

• < Προηγούμενο
• Επόμενο >